Menselijke maat binnen het afvalinzamelingssysteem

Menselijke maat binnen het afvalinzamelingssysteem

Om bewoners een afvalinzamelingssysteem op een juiste manier te laten gebruiken worden ze vaak geïnformeerd middels bijvoorbeeld een brief, website of sociale media. Tot een zekere hoogte werkt dit uitstekend, echter wat gebeurt er als een bewoner:

  • Analfabeet is?
  • Fysiek beperkt is?
  • Gemakzuchtig is?
  • Minder koopkrachtig is?
  • Niet milieubewust is?

Dan is de kans aanwezig dat deze vormen van communicatie onvoldoende zijn om bewoners het inzamelingssysteem correct te laten gebruiken. Met als mogelijk gevolg afvaldumping, afkeur van grondstofstromen en een vervuilde leefomgeving.

Verschil tussen denken en doen
Wanneer bewoners geïnformeerd zijn over het afvalinzamelingssysteem weten ze wat er van ze verwacht wordt (denkvermogen). Dit betekent echter niet automatisch dat ze deze kennis in de praktijk kunnen en/of willen toepassen (doenvermogen). Wanneer er een discrepantie zit tussen het denken en doen zullen bewoners niet het gewenste afval aanbiedgedrag vertonen. Bijvoorbeeld als iemand een Nederlandstalige brief over de wijziging in het inzamelingssysteem niet kan lezen, is niet te verwachten dat iemand hier ook naar gaat handelen. In sommige gevallen vertellen buren het aan elkaar of kinderen aan ouders, echter is dit ook niet meer zo vanzelfsprekend als enkele tientallen jaren geleden.

Daarnaast is contact opnemen met de afvalinzamelaar, zeker als dit digitaal gaat, niet voor iedereen weggelegd. Het wordt soms als ‘lastig’, ‘duurt te lang’ en ‘onpersoonlijk’ ervaren. Een ander voorbeeld is die van iemand die financieel minder te besteden heeft. Om geld te besparen doet deze persoon zoveel mogelijk afvalstromen in de gratis aan te bieden zakken. Of zet de zak naast de container in plaats van erin omdat per inworp betaalt moet worden. Dit is niet goed voor het milieu en zorgt voor een vervuilde leefomgeving, dus waarom zou je niet die paar euro voor de juiste zak betalen of het in de container gooien? Deze paar euro maakt het verschil tussen het wel of geen brood op tafel hebben de volgende morgen.

Zo zijn er diverse redenen aan te dragen waarom het voor sommige personen (nog) niet mogelijk is om het correcte afvalgedrag te vertonen. Om ervoor te zorgen dat deze personen dit wel gaan doen is van belang een brug te slaan tussen hun denk- en doenvermogen. Een manier om dit te realiseren is persoonlijke interactie.

Persoonlijk contact: dialoog als bruggenbouwer
Met de eerder genoemde communicatiemiddelen ontstaat er beperkte interactie, waardoor nauwelijks te achterhalen is wat de drijfveren van iemand zijn om goed met afval om te gaan. Om hier achter te komen en gezamenlijk met bewoners te zoeken naar een oplossing, ontstaan in diverse gemeenten initiatieven die zich richten op persoonlijke contact om afvalknelpunten te reduceren. Zo hebben de Utrechtse gemeenten een mobiele afvalroadshow ontwikkelt voor jong en oud en voert de gemeente Schiedam een afvalchallenge uit.

Zelf zijn wij actief met de inzet van afvalcoaches. Middels dialoog informeren, stimuleren en participeren deze coaches om afvalknelpunten op te lossen. Het is een intensievere manier van communiceren, echter wel een noodzakelijke wil je alle bewoners binnen een gemeente goed met afval laten omgaan. Coaches voeren gesprekken één-op-één of in een groep. Bewoners vinden het prettig dat ze een ‘gezicht’ hebben waaraan ze hun afvalvragen kunnen stellen. Ze voelen zich gehoord en krijgen snel en duidelijk antwoord. Tevens is het mogelijk dat coaches bewoners op locatie kunnen voordoen hoe ze met bepaalde inzamelmiddelen omgaan of samen met bewoners kijken hoe ze een probleem kunnen oplossen.

Diverse afvalknelpunten zoals bijplaatsing, zwerfafval, afkeur van grondstoffen en correct gebruik van afvalpassen zijn op deze manier succesvol opgelost.  Op deze manier ontstaat binnen het meer rigide, technische afvalinzamelingssysteem een sociale component die zorgt voor maatwerk op plekken waar het systeem sub-optimaal functioneert. Een juiste balans tussen techniek en menselijke maat zal in onze ogen dan ook zorgen voor het behalen van de gestelde grondstofdoelstellingen.

Meer weten over hoe je de menselijke maat in het afvalsysteem toepast? Neem dan contact op met Koen.