Veel gemeenten en organisaties investeren in communicatie over klimaatadaptatie. Toch blijkt het in de praktijk vaak lastig om bepaalde doelgroepen in beweging te krijgen. Denk aan huurders in de sociale woningbouw, bewoners van versteende wijken, mensen met een kleine portemonnee of inwoners met een taalachterstand.
Uit de gedragswetenschap en uit onze dagelijkse praktijk blijkt dat traditionele communicatie niet altijd voldoende is. Wie deze doelgroepen wil bereiken, moet aansluiten bij hun leefwereld.
Deze drie inzichten uit onze dagelijkse praktijk helpen daarbij:
1. Sluit aan bij wat bewoners belangrijk vinden
Niet iedereen staat op dezelfde manier open voor klimaatadaptatie. Volgens het innovatiemodel van Rogers bevinden sommige mensen zich in een fase waarin zij nieuwe ontwikkelingen snel omarmen, terwijl anderen pas in beweging komen als zij de voordelen direct ervaren.
Veel lastig bereikbare doelgroepen zien klimaatadaptatie niet als een urgent thema. Dat betekent niet dat zij niet willen bijdragen, maar wel dat een andere ingang nodig is.
De kans op succes wordt groter wanneer klimaatadaptatie wordt gekoppeld aan onderwerpen die dichtbij staan, zoals:
- Een fijne speelplek voor kinderen;
- Een socialere en prettigere buurt;
- Lagere kosten of meer wooncomfort.
Kortom: haak aan op wat leeft in de wijk en koppel het thema klimaatadaptatie aan de dagelijkse leefwereld van bewoners.
2. Maak het dichtbij, makkelijk en leuk
Gedragsverandering ontstaat niet vanzelf. Het COM-B model laat zien dat mensen pas in actie komen als drie voorwaarden aanwezig zijn:
- Kunnen: bewoners weten wat zij kunnen doen;
- Mogen en kunnen uitvoeren: de omgeving maakt het gedrag mogelijk;
- Willen: er is een persoonlijke motivatie om in actie te komen.
Dat vraagt om meer dan alleen informatie. Bewoners hebben behoefte aan praktische voorbeelden, eenvoudige stappen en een duidelijk handelingsperspectief. In de praktijk werkt het vaak beter om kleine, haalbare acties te stimuleren dan om grote veranderingen te vragen. Laat zien hoe een regenton werkt, organiseer een gezamenlijke vergroeningsactie of help bewoners direct bij het aanvragen van een subsidie.
Hoe lager de drempel en hoe positiever de ervaring, hoe groter de kans dat mensen daadwerkelijk meedoen.
3. Gebruik bestaande netwerken en persoonlijk contact
Juist bij lastig bereikbare doelgroepen blijkt persoonlijk contact van grote waarde. Mensen vertrouwen eerder een bekende buurtgenoot, woningcorporatie, wijkvereniging of lokale organisatie dan een algemene campagne.
Daarom haken wij met onze campagnes altijd aan bij bestaande netwerken en activiteiten in straat, wijk, dorp of stad. Denk aan buurtfeesten, wijkcentra, scholen, bewonersinitiatieven of maatschappelijke organisaties. Door aanwezig te zijn op plekken waar mensen toch al komen, wordt klimaatadaptatie een stuk toegankelijker.
Uit onze praktijkervaring blijkt bovendien dat concrete voorbeelden en een persoonlijk gesprek vaak meer effect hebben dan een folder of online advertentie. Bewoners kunnen direct vragen stellen, zien wat mogelijk is en ervaren dat de stap naar actie niet groot hoeft te zijn.
De leefwereld als vertrekpunt
Succesvolle klimaatadaptatiecampagnes beginnen in onze visie en ervaring niet bij de technische opgave, maar bij de mensen voor wie de opgave bedoeld is. Door aan te sluiten bij bestaande netwerken, in te spelen op wat leeft in de wijk, klimaatadaptatie dichtbij te brengen en het makkelijk en aantrekkelijk te maken om mee te doen, ontstaat een aanpak die niet alleen informeert, maar ook daadwerkelijk in beweging brengt.
