Stijgende afvalkosten, aanscherpende wet en regelgeving en opdrachtgevers die steeds vaker om verduurzaming vragen: voor veel mkb bedrijven voelt circulariteit nog als een thema voor de toekomst, of vooral voor grote spelers.
Daar komt bij dat geopolitieke spanningen zorgen voor toenemende onzekerheid over de beschikbaarheid en prijs van grondstoffen. Grip op grondstoffengebruik wordt daardoor ook steeds meer een kwestie van continuïteit.
Toch raken deze ontwikkelingen de dagelijkse bedrijfsvoering nu al, vaak zonder dat dit direct wordt herkend. Wie er geen zicht op heeft, loopt het risico kosten, opdrachten en concurrentiepositie te verliezen aan bedrijven die hier wel mee bezig zijn.
Waarom dit nu relevant is
De komende jaren stijgen afvalkosten fors. Daarnaast ontwikkelt wet- en regelgeving op het gebied van circulariteit en duurzaamheid zich verder.
Denk bijvoorbeeld aan de Ecodesign verordening met het digitaal productpaspoort en aan rapportageverplichtingen die grotere organisaties dwingen om meer inzicht te krijgen in hun keten.
Veel mkb bedrijven hebben hier zelf nog niet rechtstreeks mee te maken. Hun klanten en opdrachtgevers vaak wel. Grotere bedrijven en overheden leggen duurzaamheidseisen daardoor steeds vaker neer bij hun leveranciers.
Wie daar niet op is voorbereid, kan buiten de boot vallen bij aanbestedingen of ketensamenwerkingen, ook als de eigen organisatie nog niet rechtstreeks verplicht wordt om actie te ondernemen.
Daarnaast wordt circulariteit steeds meer een manier om je te onderscheiden. Bedrijven die efficiënter omgaan met grondstoffen, minder afval produceren en hun keten transparanter maken, kunnen hun positie in de markt versterken.
Hoe krijg je hier grip op?
Lentekracht brengt risico’s in kaart op het gebied van wet- en regelgeving, grondstoffen, afvalkosten, de markt en financiering.
Waar is het bedrijf kwetsbaar? Waar lekt waarde weg? En waar liggen circulaire kansen?
We bekijken deze vragen aan de hand van zes domeinen:
- Afvalkosten: de opbouw en verwachte ontwikkeling van afvalstromen en kosten
- Grondstoffen: afhankelijkheid van schaarse of prijsgevoelige grondstoffen en risico’s van verspilling
- Wet- en regelgeving: huidige en toekomstige verplichtingen en eisen van klanten en opdrachtgevers
- Markt en klanten: de mate waarin circulariteit meeweegt bij opdrachtgevers, aanbestedingen en concurrenten
- Financiering: de invloed van duurzaamheid op financieringsmogelijkheden en voorwaarden
- Organisatie en kennis: de kennis en capaciteit binnen de organisatie om circulaire kansen daadwerkelijk op te pakken
Voor ieder domein staan dezelfde vragen centraal: waar zijn we kwetsbaar, waar verliezen we waarde en hoe zetten we dat om in een circulair en toekomstbestendig voordeel?
Wat levert het op?
De analyse geeft concreet inzicht in de grootste risico’s en kansen. Geen algemeen gevoel dat duurzaamheid ooit relevant wordt, maar duidelijkheid over waar aandacht nodig is.
Ook verborgen waardeverlies wordt zichtbaar. Denk aan onnodige afvalkosten, inefficiënt grondstoffengebruik of gemiste opdrachten doordat bepaalde informatie of certificering ontbreekt.
Vervolgens kunnen prioriteiten worden gesteld. Niet alles hoeft tegelijk. Door de grootste risico’s en kansen eerst zichtbaar te maken, wordt duidelijk waar je het beste kunt beginnen.
Daarnaast krijgt de ondernemer concrete acties mee. Bijvoorbeeld het navragen van duurzaamheidseisen bij een belangrijke klant, het beter scheiden van een specifieke afvalstroom of het in kaart brengen van een prijsgevoelige grondstof.
Hoe pakken we dit aan?
We starten met een gesprek met de ondernemer of directie en brengen de bedrijfsvoering en de zes domeinen in kaart.
Vervolgens identificeren we per domein de belangrijkste kwetsbaarheden en risico’s. Die inzichten vertalen we naar concrete, haalbare acties en kansen.
Tot slot bespreken we de uitkomsten en denken we mee over logische vervolgstappen.
Drie tips om zelf mee aan de slag te gaan
1. Breng je afvalstromen en kosten in kaart
Veel bedrijven weten pas bij de eindafrekening wat afval daadwerkelijk kost. Inzicht in de opbouw daarvan is een goede eerste stap.
2. Vraag je klanten wat zij nodig hebben
Ga na of opdrachtgevers al rapporteren over duurzaamheid of dat binnenkort moeten doen. Vraag ook wat dat betekent voor wat zij van jouw organisatie verwachten.
3. Kijk verder dan je eigen bedrijf
Circulaire kansen zitten vaak in de keten. Denk aan samenwerking met leveranciers of afnemers rond grondstoffen en reststromen.
Van risico naar voordeel
De afvalkosten en veranderende wet- en regelgeving zijn voor veel mkb bedrijven misschien nog geen directe aanleiding om in actie te komen. Maar juist door nu inzicht te krijgen in kwetsbaarheden en risico’s, kan circulariteit worden ingezet als kans in plaats van alleen als kostenpost.
Precies dat inzicht is waar Lentekracht mkb bedrijven mee op weg helpt: van onzichtbare risico’s naar een concreet en toekomstbestendig plan van aanpak.