Circulariteit is een economische strategie

Grip op grondstoffen

Geopolitieke spanningen, schaarste aan grondstoffen en afhankelijkheid van internationale ketens zetten het huidige economische model onder druk. Bedrijven worden geconfronteerd met stijgende kosten en onzekerheid over leveringszekerheid. Circulariteit is geen idealisme meer, maar een concrete economische strategie: minder afhankelijkheid van primaire grondstoffen en meer grip op waardecreatie in de eigen keten.

Samen waarde creëren in de keten

Circulaire economie is steeds vaker verankerd binnen bedrijfsstrategieën, maar regelmatig komen wij nog een uitvoeringskloof tegen. Want hoe vertaal je nu deze strategie naar de praktijk? Hier zitten technische (bijv. productontwerp, productie- en logistiekproces), financiële (o.a. kloppende businesscase, nieuwe businessmodellen) en sociaal/organisatorische (o.a. andere manier van werken, nieuwe partners en vormen van samenwerken) uitdagingen. De sleutel om deze het hoofd te bieden ligt in samenwerking! Circulariteit vraagt om een integrale ketenaanpak waarin bedrijven optimaliseren binnen hun eigen grenzen, maar vooral ook samen waarde creëren. Dit betekent dat intern afdelingen zoals inkoop, productie, logistiek en beleid samenwerken om circulaire processen te realiseren. Extern dienen ketenpartners op één lijn te zitten om de keten als geheel te transformeren: van leverancier en distributiepartner tot en met producent en verwerker.

Naar een succesvolle circulaire strategie

De ‘neuzen’ dezelfde kant op krijgen en breed draagvlak en eigenaarschap binnen de eigen organisatie en keten creëren, zijn randvoorwaarden om een circulaire strategie succesvol te laten zijn. Het systeem, de manier waarop we met elkaar samenwerken, dient anders ingericht te worden. Gebeurt dat niet, dan blijft circulariteit ‘iets voor erbij’, neemt de kans op falen toe en belemmert het de toekomstbestendigheid van je bedrijf. Om dit te voorkomen is het van belang dat er iemand is die regie pakt op dit proces, partijen en ideeën bij elkaar brengt, draagvlak creëert en ambities vertaalt naar meetbare resultaten. Zo’n iemand noemen wij een ketenregisseur.

De ketenregisseur

Een ketenregisseur doorloopt een aantal stappen om tot een toekomstbestendige en circulaire keten te komen. In al deze stappen worden de nodige relevante personen (van directie tot en met de werkvloer) betrokken. De stappen zijn als volgt:

  1. Strategie: gezamenlijk vaststellen waarom je circulair wilt worden (urgentie), wat je hiermee wilt bereiken en welke strategische doelen daarbij horen;
  2. Concept: ontwerpen van de ketenorganisatie: rollen, taken en verantwoordelijkheden definiëren. Randvoorwaarden, kaders en kpi’s vaststellen voor de bedrijfs- en besluitvormingsprocessen en het opstellen van het businessmodel;
  3. Implementatie: de circulaire keten uitvoeren en evalueren. Vaak eerst kleinschalig (haalbaarheidspilot), maar altijd vanuit de gedachte ontworpen en opgezet om bij succes te kunnen opschalen; 
  4. Nazorg: keten blijven monitoren, identificeren van doorontwikkelingsmogelijkheden en inspelen op nieuwe ontwikkelingen om de keten toekomstbestendig te houden.

Investeren in ketensamenwerking

Gezien alle recente ontwikkelingen zien wij bij Lentekracht circulariteit niet meer als een keuze, maar een noodzaak en kans voor elk bedrijf om een stuk autonomie te waarborgen. Bedrijven die nu investeren in ketensamenwerking versterken hun concurrentiepositie en bouwen aan veerkracht in een onzekere wereld. 

Zet de volgende stap

Meer weten over hoe jouw bedrijf circulariteit strategisch kan inzetten? Of hoe je van strategie naar uitvoering gaat? Neem contact op met Koen Vrielink!

Koen Vrielink projectleider Circulaire Economie bij en directeur-eigenaar van duurzaam project- en adviesbureau Lentekracht

Dit artikel werd geschreven door Koen Vrielink

Directeur I Senior projectleider - Circulaire Economie en Afval & Grondstof

Koen schrijft over hoe duurzaamheid praktisch bijdraagt aan de continuïteit en vernieuwing van organisaties. Met zijn ervaring in circulaire economie en afval & grondstof laat hij zien hoe bedrijven en instellingen duurzaamheid concreet én toekomstbestendig kunnen maken.

Meer van Koen