De uitdaging van gemeente Maastricht
Maastricht heeft 32 hoogbouwlocaties waar GFT+E nauwelijks gescheiden wordt, waardoor het bij het restafval belandt en niet gerecycled kan worden. Sommige van deze locaties hebben bovendien een verouderd stortkokersysteem dat niet aansluit bij de circulaire ambities van de gemeente. Hiervoor wil Maastricht dan ook een passend alternatief vinden.
GFT+E hoogbouwteams
Met behulp van hoogbouwteams wil de gemeente structurele gedragsverandering voor GFT+E-scheiding bij bewoners van de 32 hoogbouwlocaties realiseren. Verhoogde bewustwording over GFT+E-scheiding en betrokkenheid van bewoners zijn een speerpunt binnen deze aanpak. Tevens wil de gemeente (praktijk)kennis opdoen over de aanpak, belemmeringen, drijfveren en interventies om hoogwaardige GFT+E-scheiding in hoogbouw te bevorderen, zodat de aanpak mogelijk ook toepasbaar is op andere hoogbouwlocaties in Maastricht. Lentekracht werd gevraagd om het project vorm te geven en uit te voeren vanwege haar expertise in projectmanagement, participatie en afvalcoaching.
Maatwerk voor GFT+E-scheiding in hoogbouw
Als projectleider heeft Lentekracht het traject van start tot finish begeleid. Dit omvatte:
1. Voorbereiding
a. Projectkaders definiëren.
b. Quickscan van 32 hoogbouwlocaties: afvalregime, doelgroep, fysieke kenmerken en stakeholders.
c. Werving, selectie en training van hoogbouwteams.
d. Ontwikkeling van een communicatieplan en middelen.
2. Uitvoering per hoogbouwlocatie:
a. Inventariseren: locatieschouw en bewonersonderzoek om informatie te verzamelen over ‘basis op orde’, doelgroep, sociale cohesie, afvalgedrag en potentiële ambassadeurs.
b. Analyseren: doelgedragsanalyse met het Lentekracht-gedragscanvas.
c. Interveniëren: samen met bewoners passende interventies ontwikkelen en minimaal één hiervan uitvoeren.
3. Nazorg
a. Leren: effect van interventies monitoren na 4 weken (eerste effect) en 6 maanden (middellange termijn effect) en waar nodig bijsturen en/of aanpassen.
b. Borgen: succesvolle gedragsveranderingen verankeren na afloop van het project (hier is voor zover mogelijk in het ontwerp van de interventies al rekening meegehouden).
Menukaart en gescheiden GFT+E in hoogbouw
Door coronabeperkingen werd het project slechts op één locatie volledig afgerond: Park Residentie. Hier werd het stortkokersysteem vervangen door een inpandig GFT+E-inzamelsysteem. De bewoners waren zo positief dat ze ook plastic apart willen inzamelen.
Daarnaast ontwikkelde Lentekracht een menukaart voor GFT+E-scheiding in hoogbouw. Hierin staan verschillende opties om GFT+E te scheiden in hoogbouw, gebaseerd op ervaringen van met name andere gemeenten in Nederland. Deze opties zijn daarna gekoppeld aan de hoogbouwtypen (fysieke en sociale kenmerken) die Maastricht kent, om zo een advies te kunnen geven over hoe Maastricht het beste GFT+E kan scheiden in haar hoogbouw. De menukaart is een tool die beleidsmakers kunnen gebruiken om op stads-, wijk- of complexniveau inzicht te krijgen in hoe ze hoogwaardige GFT+E-scheiding in hoogbouw zouden kunnen inrichten.